Lapy-miastem - Łapskie Towarzystwo Regionalne

Szukaj
Idź do spisu treści

Menu główne

Lapy-miastem


Łapy – miastem, czyli o 90. rocznicy nadania praw miejskich dla Łap


Łapy uzyskały prawa miejskie w dniu 1 stycznia 1925 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z 25 lipca 1924 r. W granicach nowoutworzonej gminy miejskiej znalazła się osada Łapy oraz wsie: Łapy-Barwiki, Łapy-Leśniki, Łapy-Wity, Łapy-Bociany, Łapy-Goździki i Łapy-Zięciuki.  Jednocześnie władze wojewódzkie powołały w Łapach tymczasową radę, składająca się z 24 członków. Pierwszym burmistrzem (Kierownikiem Tymczasowego Zarządu Miasta) został Stanisław Hryniewicki (na zdjęciu obok). W dniu 5 kwietnia 1925 r. odbyły się pierwsze wybory do Rady Miejskiej, na które złożono tylko dwie listy. Na liście nr 1 znaleźli się sympatycy PPS i ZZK. Oddano na nią łącznie 880 głosów, co dało jej 12 mandatów na 24 możliwych. Na liście nr 2 znaleźli się przedstawiciele środowisk endeckich i żydowskich. Zagłosowało na nią 929 osób, co dało jej również 12 mandatów.

Trudno powiedzieć jak wyglądały kulisy pierwszych wyborów w Łapach. Prawicowy dziennik ,,Życie i Praca” faworyzował listę stronnictw narodowych (nr 2). Listę nr 1, związaną z PPS, powszechnie krytykowano, o czym mówi m.in. ten fragment artykułu: Na pierwszych miejscach widzimy samych wodzirejów i krzykaczy związkowych, którzy nieświadomość naszego ludu chcą wykonywać i dojść do steru rządów w mieście. (…) Na liście Nr 2 widzimy prawie samych robotników warsztatów kolejowych, ludzi którzy dziś w Łapach są, a jutro ich już nie będzie, gdyż nie mają tu ziemi albo domu; dla nich Łapy są tylko miejscem, gdzie chwilowo zamieszkują. Czy może chwilowo zamieszkały znać potrzeby miasta, czy może go obchodzić rozwój miasta, ulepszenia itp. (…). Wynikami jednak nie cieszono się zbyt długo, bo z dniem 5 maja tego samego roku starosta wysokomazowiecki unieważnił wybory kwietniowe. Kolejne odbyły się 2 sierpnia 1925 r. Tym razem złożono więcej list. Podobnie jak wcześniej, lista socjalistyczna zdobyła połowę liczby mandatów. Rozkład głosów przedstawia się następująco:

Lista nr 1 (Z.Z.K. i P.P.S.) – otrzymała 966 głosów, co dało jej 12 mandatów i 7 zastępców
Lista nr 2 (Związek Ludowo Narodowy) – otrzymała 368 głosów, co dało jej 4 mandaty i 2 zastępców.
Lista nr 3 (kupcy) 86 głosów – 1 mandat
Lista nr 4 (Chrześcijańska Demokracja) – 25 głosów – 0 mandatów
Lista nr 5 (kupcy i rolnicy) otrzymała 352 głosów,  co dało jej 4 mandaty i 2 zastępców
Lista nr 8 (Żydzi) zdobyła 266 głosów, co dało jej 3 mandaty i 1 zastępcę.



Pierwsza Rada Miejska m. Łap, styczeń 1925 r. Zbiory Mieczysława Łapińskiego z Łap

Pierwsze posiedzenie Rady Miejskiej odbyło się 21 października 1925 r. Według „Dziennika Białostockiego”, jeszcze tego samego dnia zgłosiło się do wojewody 30 mieszkańców Łap, prosząc o wstrzymanie się ukonstytuowania się nowo wybranych władz miejskich. Wojewoda przychylił się do prośby i nakazał rozwiązanie rady. Część radnych postanowiła zbojkotować decyzję wojewody i otwarcie zaprotestować. Po niespełna dwóch godzinach okupacji budynku magistratu, radni rozeszli się do domów. Miesiąc później odbyło się kolejne posiedzenie Rady Miejskiej, na której wybrano nowego burmistrza w osobie Kazimierza Świątkowskiego z PPS. Nowy włodarz miasta pochodził z Milanówka, zaś do Łap przybył w 1919 r., gdzie zatrudnił się w charakterze rysownika w dziale mechanicznym w warsztatach kolejowych.

Świątkowski pełnił swoją funkcję do 11 czerwca 1926 r., kiedy to został aresztowany pod zarzutem posiadania broszur i bibuły komunistycznej. Jego obowiązki przejął dotychczasowy zastępca – Marcin Gołaszewski, który kierował miastem okrągły rok. W końcu czerwca 1927 r. wybrano nową Radę Miejską Łap, zaś w następnym miesiącu obrano kolejnego burmistrza – Antoniego Perkowskiego, tym razem rodowitego mieszkańca Łap. Po ustąpieniu Perkowskiego w 1934 r., jego następcą został – pochodzący z Brześcia Kujawskiego – Henryk Ciborowski, który sprawował swój urząd już do wybuchu II wojny światowej.  

Piotr Sobieszczak





Dokumenty z lat 1922-1924 dotyczące kulis utworzenia gminy miejskiej w Łapach.

Oryginały przechowywane są w Archiwum Akt Nowym w Warszawie w zespole MSW, sygn. 276.
Kopie wykonał Piotr Sobieszczak podczas kwerendy we wrześniu 2013 r.

 
Wróć do spisu treści | Wróć do menu głównego